Czy członkostwo w izbie gospodarczej albo klastrze zwraca się średniej firmie?
W wydaniu o jesiennych wydarzeniach nazwałem spotkania lokalne niedocenianymi. Wracam do tego tematu z kalkulatorem: liczę składkę i czas, opisuję, co zakład realnie wynosi z izby, klastra czy stowarzyszenia, i po czym poznać organizację, która żyje tylko na papierze.
Po wydaniu o tym, na które jesienne wydarzenia wysyłać ludzi, dostałem kilka pytań o jedno zdanie. Napisałem tam, że spotkania lokalne, klastry i izby gospodarcze są niedoceniane. Jeden z czytelników odpisał krótko: „Płacę składkę od czterech lat i nie wiem za co”.
To uczciwe pytanie i zasługuje na uczciwą odpowiedź. Bywa, że członkostwo się zwraca, a bywa, że jest tylko pozycją w kosztach. Różnica zwykle nie leży w samej organizacji, tylko w tym, jak firma z niej korzysta.
Trzy różne rzeczy pod jednym hasłem
Zanim przejdę do rachunku, rozróżnienie. Mówiąc „organizacja przedsiębiorców”, mamy na myśli co najmniej trzy różne twory:
Izba gospodarcza, regionalna albo branżowa. Zrzesza firmy z jednego terenu albo jednej branży, często organizuje szkolenia, spotkania z urzędami, misje handlowe, czasem wydaje świadectwa pochodzenia towarów w eksporcie. Członków bywa kilkadziesiąt albo kilkaset.
Klaster. Grupa firm, często z uczelnią i samorządem, wokół jednej specjalizacji: obróbki metali, opakowań, motoryzacji. Ma koordynatora, który pisze wspólne projekty, organizuje szkolenia i wyjazdy, a czasem wspólne zakupy.
Stowarzyszenie branżowe, zwykle ogólnopolskie. Bardziej reprezentuje interesy branży wobec ustawodawcy niż organizuje życie lokalne.
Każde z nich daje co innego. Firma z Dolnego Śląska, która płaci składkę do ogólnopolskiego stowarzyszenia, a oczekuje kontaktów z sąsiadami z tej samej strefy, będzie rozczarowana. I odwrotnie.
Rachunek kosztów
Składki w organizacjach, z którymi miałem do czynienia, wahały się od kilkuset złotych do kilku tysięcy złotych rocznie, zależnie od wielkości firmy. To zwykle najmniejsza część kosztu.
Większa to czas. Policzmy prosty przypadek średniego zakładu, który chce z członkostwa naprawdę korzystać:
| Pozycja | Czas w roku |
|---|---|
| comiesięczne spotkanie członków, 2-3 godziny z dojazdem | ok. 30 godzin |
| dwa, trzy wspólne szkolenia lub warsztaty | ok. 20 godzin |
| jedno, dwa wydarzenia u innych członków (wizyty w zakładach) | ok. 10 godzin |
| razem | ok. 60 godzin osoby z kierownictwa |
Sześćdziesiąt godzin to półtora tygodnia pracy właściciela albo dyrektora. Jeśli nikt w firmie nie ma na to czasu, składka jest wyrzuconymi pieniędzmi, niezależnie od jej wysokości. To pierwsza odpowiedź dla naszego czytelnika: kto ze strony firmy chodził na spotkania przez ostatnie cztery lata?

Co zakład realnie wynosi
Z moich lat w dziale operacyjnym pamiętam pięć rzeczy, które dało się wskazać konkretnie.
Kontakty z sąsiadami, którzy mają te same problemy. Najcenniejsza rzecz i najtrudniejsza do wyceny. Rozmowa przy kawie z kierownikiem produkcji z zakładu dwa kilometry dalej o tym, jak rozwiązali brak operatorów na trzecią zmianę, dała nam więcej niż płatne szkolenie. Takiej rozmowy nie ma na targach, bo tam wszyscy coś sprzedają.
Wspólne szkolenia. Pięć firm, które potrzebują tego samego szkolenia z uprawnień albo z obsługi programu, dostaje lepszą cenę i trenera na miejscu. Kilka razy szkoliliśmy w ten sposób ludzi na wózki i suwnice.
Informacje z urzędów i instytucji. Izby organizują spotkania z inspekcją pracy, urzędem celnym, skarbówką, przedstawicielami strefy ekonomicznej. Na takim spotkaniu można zadać pytanie wprost i usłyszeć, jak urząd patrzy na sprawę w praktyce. Przy nowych przepisach, jak KSeF czy CBAM w tym roku, to bywało bezcenne.
Wizyty w innych zakładach. Zobaczyć, jak sąsiad ułożył przepływ materiału albo jak wygląda u niego utrzymanie ruchu. Część organizacji robi to regularnie. Najlepsze wizyty, w jakich brałem udział, wyglądały jak dzień otwarty zakładu, tylko dla gości z branży, z pytaniami bez owijania w bawełnę.
Wspólny głos wobec samorządu i zarządców infrastruktury. Jedna firma, która pisze do gminy w sprawie dojazdu ciężarówek albo oświetlenia drogi do strefy, dostaje uprzejmą odpowiedź. Piętnaście firm podpisanych pod jednym pismem dostaje spotkanie. Widziałem tak załatwione zatoczkę dla autobusu pod bramą zakładu i zmianę rozkładu jazdy pod godziny zmian. Dla ludzi z trzeciej zmiany to była najważniejsza rzecz, jaką organizacja zrobiła w tamtym roku.
Czego nie wynosiliśmy? Zamówień. Zdarzało się, że członek izby został naszym dostawcą albo klientem, ale traktowanie organizacji jako kanału sprzedaży kończy się szybko. Ludzie wyczuwają, kto przyszedł rozmawiać, a kto rozdawać ulotki.
Po czym poznać organizację na papierze
Kilka sygnałów, które przed zapisaniem się warto sprawdzić:
- kalendarz wydarzeń: czy w ostatnim roku coś się działo co miesiąc, czy było jedno walne zebranie i gala,
- kto przychodzi na spotkania: właściciele i kierownicy czy tylko przedstawiciele handlowi,
- ilu członków jest aktywnych: lista stu firm na stronie nie znaczy nic, jeśli na spotkania przychodzi osiem,
- czy koordynator odbiera telefon i odpowiada na wiadomości w ciągu kilku dni,
- czym organizacja się chwali: konkretnymi szkoleniami, wizytami i projektami czy głównie zdjęciami z bankietów i patronatami.
Najlepszy test jest prosty. Zanim zapłacicie składkę, poproście o możliwość przyjścia na jedno, dwa spotkania jako gość. Większość organizacji się na to zgadza. Po dwóch spotkaniach będziecie wiedzieć więcej niż po każdej prezentacji.
Jak korzystać, żeby się zwróciło
Jeśli już jesteście członkiem albo zdecydujecie się wstąpić, kilka zasad:
- Jedna osoba odpowiedzialna, najlepiej z kierownictwa operacyjnego, a nie z marketingu. Chodzi na spotkania regularnie, bo kontakty budują się powtarzalnością.
- Lista trzech tematów na rok, z którymi idziecie do organizacji: na przykład brak spawaczy, energia, szkolenia z nowych przepisów.
- Krótka notatka po każdym spotkaniu, jak po wyjazdach na targi: z kim rozmawialiście, co z tego wynika.
- Zaproszenie do siebie raz na rok lub dwa. Gospodarz spotkania jest najbardziej zapamiętany.
- Przegląd po roku: co konkretnie dało członkostwo. Jeśli nie umiecie wskazać niczego, to sygnał, żeby zmienić organizację albo sposób korzystania z niej.
Naszemu czytelnikowi odpisałem pytaniem: kto z firmy był na ostatnich trzech spotkaniach? Odpowiedź przyszła po dwóch dniach. Nikt. W listopadzie idzie na pierwsze spotkanie od dwóch lat, z listą trzech pytań. Ciekaw jestem, co przywiezie.